TÌM HIỂU PHƯƠNG PHẤP GIẢI PHÓNG CÂN CƠ TRỊ LIỆU (Myofascial Release Therapy)

Ngày đăng bài: 2017-03-01 07:55:42
        Xem với cỡ chữ    

 

TÌM HIỂU PHƯƠNG PHẤP GIẢI PHÓNG CÂN CƠ TRỊ LIỆU

(Myofascial Release Therapy)

TsBs Nguyễn Văn Dũng

 

 

             Kỹ thuật điều trị bệnh lý cân cơ (Myofascial Release techniques) được bác sĩ Vật lý trị liệu John F. Barnes xây dựng và phát triển cách đây hơn 30 năm. Hiện tại kỹ thuật  này được công nhận rộng rãi tại Mỹ, và đã bắt đầu lan sang các nước phát triển khác như Úc, Nhật, Canada và các quốc gia Châu Âu. Giải phóng cân cơ (MFR) là một phương pháp vật lý trị liệu bằng tay đặc biệt, được sử dụng trong điều trị và phục hồi chức năng mô mềm, sự căng và giới hạn cân cơ.

          Cân là một loại mô liên kết, một mạng lưới các sợi elastin và collagen trong không gian 3 chiều, được bao quanh bởi một lớp dịch nhầy, gọi là chất nền. Hai loại sợi này giúp cho cân cơ rất chắc và có tính đàn hồi cao trong khi chất nền là một chất trung gian vận chuyển, tham gia vào cơ chế di chuyển và trượt lên nhau của các cấu trúc. Cân cơ bao quanh và bảo vệ tất cả các mô khác, gân, cơ, xương, dây chằng và các cơ quan trong cơ thể. Bình thường, hệ thống cân cơ co giãn và có vai trò như một lớp đệm, giúp chúng ta chuyển động an toàn, không bị đau và giới hạn. Ngoài ra, cân cơ còn có phản ứng với nội và ngoại lực tác động lên nó theo cơ chế tự bảo vệ.

          Nghiên cứu đã chứng minh rằng, cũng như cơ, cân có khả năng co lại và giãn ra, đóng vai trò chính trong việc vận động và cố định các khớp.Sau chấn thương thể chất và tinh thần và do sai tư thế, cân cơ tạo sẹo và xơ cứng tại những vị trí bị ảnh hưởng và dọc theo những nơi bị chèn ép. Tình trạng này làm cho mạng lưới cân cơ mất chức năng nâng đỡ, các cấu trúc bên trong bị xô lệch, tạo ra một áp lực bất thường lên tới 1000kg/2,5 cm2 , tác động lên các dây thần kinh, mạch máu và mạch bạch huyết, làm căng các cấu trúc nhạy cảm đau lân cận. Các vị trí giới hạn cân cơ không thể quan sát được khi chụp cắt lớp, cộng hưởng từ hoặc chụp X-quang. Vì vậy, nhiều bệnh nhân đã phải chịu đựng những cơn đau thể chất và tinh thần kéo dài do chấn thương cân cơ không được chẩn đoán. Triệu chứng là biểu hiện của tình trạng bệnh. Các phương pháp truyền thống chỉ điều trị triệu chứng trong khi giải phóng cân cơ tiếp cận toàn thân và điều trị theo nguyên nhân.

          Cũng như nhiều phương pháp trị liệu khác, giải phóng cân cơ dựa trên nguyên lý kết hợp tinh thần và thể chất để duy trì sức khỏe, hay nói cách khác tinh thần và thể chất là một. Về mặt vật lý, cơ thể chúng ta có cơ chế tự ghi nhớ các tư thế, các hành động, cảm xúc mà không cần não nhắc nhở. Xuyên suốt cả hệ thống cân cơ trong cơ thể, các tế bào siêu nhỏ chứa năng lượng, có khả năng ghi nhớ các ký ức.

          Trong điều trị, các kỹ thuật viên được hướng dẫn cách cảm nhận và kéo giãn thật chậm hệ thống cân cơ. Collagen là chất tạo keo, vì vậy các kỹ thuật viên cũng được huấn luyện để cảm nhận đặc tính của chất keo này. Khi cân cơ bị giới hạn, lớp collagen này sẽ trở nên dày, cứng, chắc. Kỹ thuật trong điều trị giải phóng cân cơ rất khác so với kỹ thuật xoa bóp cơ, gân, dây chằng. Phải tiếp cận và tác động lực rất nhẹ nhàng, nhân tố thời gian cũng quan trọng không kém, ít nhất thời gian tác động lực lên vùng bị giới hạn phải từ 5 đến 8 phút và giảm lực tác động nhẹ nhàng cho đến khi ngưng hẳn.

          Kỹ thuật viên thực hiện phương pháp này không những lượng giá trên bệnh nhân mà còn phải điều trị các vùng mà mình cảm nhận cân cơ bị căng, giới hạn.

Một khi đã hiểu được cấu trúc và chức năng của hệ thống cân cơ cũng như mức độ ảnh hưởng của việc mất chức năng cân cơ trên toàn cơ thể, chúng ta có thể bắt đầu hiểu được quá trình xuất hiện các triệu chứng, đau, mất cân bằng và mất chức năng. Trong nhiều trường hợp, cách điều trị truyền thống tập trung vào các triệu chứng và các vị trí đau, nhưng đối với nhiều người, cách này không phải là phương án giải quyết hiệu quả.

          Ngay cả khi bệnh nhân không cảm thấy đau, các kỹ thuật viên có kinh nghiệm vẫn có thể cảm nhận được sự giới hạn cân cơ và sự giải phóng những giới hạn này trong quá trình điều trị.

          Việc sử dụng kỹ thuật giải phóng cân cơ thì mỗi bệnh nhân là một cá nhân duy nhất. Kỹ thuật được thực hiện trực tiếp trên da mà không dùng loại dầu, kem, thuốc hay máy móc. Điều này cho phép người thực hiện phát hiện chính xác những hạn chế của cân cơ và sử dụng lực duy trì thích hợp trên mỗi bệnh nhân để cân cơ được giải phóng. Đối với trị liệu cân cơ, chúng ta phải xử lý được các điểm co cứng và nguyên nhân gây ra đau. Có ba cách để tìm ra điểm co cứng:

•    Khi bệnh nhân đau, bảo họ nói với mình điểm đau nhất tại vị trí nào.

•    Người thầy thuốc tự cảm nhận điểm cân cơ co cứng.

•    Đánh giá bệnh nhân một cách tổng quát để tìm ra điểm co cứng.

    Phương pháp điều trị này có thể thực hiện tại viện bởi bác sỹ hay kỹ thuật viên. Tuy vậy, nếu bệnh nhân không có điều kiện, ta có thể hướng dẫn bài tập để bệnh nhân tự tập tại nhà.

    1. Nguyên tắc

Đối với người thực hiện, cần phải chú ý ba nguyên tắc sau:

-   Tác động nhẹ nhàng.

-   Thời gian tác động một động tác ≥ 5 phút.

-   Không gian yên tĩnh, thầy thuốc kiên nhẫn chờ đến lúc bàn tay mình cảm nhận được cân cơ tái phân bổ (sự tái phân bổ này có thể từ từ hoặc đột ngột). Thầy thuốc và bệnh nhân phải tập trung chú ý vào vùng đang thực hiện kỹ thuật.

2.Chỉ định

          Đau mạn tính, đau do sang chấn tinh thần, đau do bệnh lý cột sống: thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, chấn thương, sai lệch tư thế, đau đầu Migrain, hội chứng ruột kích thích, hội chứng ống cổ tay …

3.Chống chỉ định

          Tùy theo từng động tác khác nhau mà có các chống chỉ định khác nhau.

4.Lượng giá

          Đây là bước rất quan trọng trong trị liệu bệnh lý cân cơ. Lượng giá chính xác thì mới đưa ra phương pháp điều trị chính xác. Do đó, đòi hỏi người thầy thuốc phải có đầy đủ kiến thức và kinh nghiệm lượng giá để lượng giá trên bệnh nhân.

          Các bước lượng giá như sau:

           - Bệnh nhân ở tư thế đứng:

          Bệnh nhân đứng thẳng, mắt hướng về trước, hai chân rộng bằng vai. Sau đó bảo bệnh nhân dậm chân tại chỗ vài bước (mục đích cho bệnh nhân đứng dáng đứng tự nhiên). Thầy thuốc đánh giá bệnh nhân qua sự khác nhau giữa hai vai, hai hông, hai gối, hai chân, khoảng cách tay với người. Đánh giá như vậy với tư thế thẳng trước, nghiêng, thẳng sau.

            - Bệnh nhân ở tư thế nằm:

          Cho bệnh nhân nằm ngữa, gập hai gối rồi chống hông lên, sau đó nằm thẳng trên giường (mục đích cho bệnh nhân nằm tự nhiên trên giường). Thầy thuốc đánh giá hai mắt cá chân, hai gai chậu trước trên.

5. Liệu trình điều trị

          Tùy vào điều kiện của bệnh nhân mà liệu trình điều trị có thể 1 lần/ tuần đến 3 lần/ ngày. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tốt nhất thì 1 ngày 1 lần. Kiên trì và tin tưởng thì sẽ đạt hiệu quả tốt.

6.Ưu điểm và nhược điểm

- Ưu điểm: Là phương pháp an toàn, đơn giản mà lại rất hiệu quả, không cần sử dụng đến các loại thuốc, kem, hay máy móc.

- Nhược điểm: Là phương pháp tốn nhiều thời gian và công sức. Đối với phương pháp trị liệu này, người thầy thuốc cần phải kiên nhẫn, đầy đủ kinh nghiệm, sự nhạy bén, và đầy đủ kiến thức về chuyên môn cũng như về tâm lý; đối với bệnh nhân, cần phải kiên nhẫn và thật sự tin tưởng vào phương pháp điều trị cũng như tin tưởng vào người thầy thuốc. Có như vậy việc điều trị mới đạt kết quả cao.

          Giải phóng cân cơ là một phương pháp trị liệu mới, chưa được áp dụng rộng rãi trên thế giới. Nhưng với tinh thần học hỏi, cập nhật liên tục để phục vụ công tác điều trị cho bệnh nhân, Bệnh viện YHCT Đà Nẵng, với sự hợp tác của tổ chức Steady Foot Steps ( Tổ chức phi chính phủ của Hoa Kỳ, đã làm việc cùng bệnh viện được hơn 5 năm dưới sự đồng ý của UBND TP. Đà Nẵng ) đã mời được hai chuyên gia người Mỹ, Úc về lĩnh vực cân cơ trị liệu sang giảng dạy và hướng dẫn trực tiếp. Các bác sĩ đã áp dụng phương pháp này tại Bênh viện và ghi nhận có hiệu quả trong điều trị, được bệnh nhân đánh giá cao./.

 

 

 

 

 

 

 

In Quay lại chia sẻ bài viết

Các tin khác

THÔNG BÁO KẾ HOẠCH TỔ CHỨC PHỎNG VẤN HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG QUÝ IV/2018

THÔNG BÁO NHU CẦU TUYỂN DỤNG HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG QUÝ IV NĂM 2018

DANH SÁCH TỔNG HỢP ĐIỂM SÁT HẠCH HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG QUÝ IV/2017

DANH SÁCH ĐỦ ĐIỀU KIỆN THAM DỰ SÁT HẠCH HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG QUÝ IV-2017

Kế hoạch tuyển dụng hợp đồng lao động quý IV-2017

THÔNG BÁO NHU CẦU TUYỂN DỤNG LAO ĐỘNG QUÝ IV-2017

THÔNG BÁO MỜI THẦU CHÀO HÀNG CẠNH TRANH

DANH SÁCH ĐIỂM SÁT HẠCH HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG ĐỢT II/2017

DANH SÁCH ĐỦ ĐIỀU KIỆN THAM DỰ SÁT HẠCH HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG QUÝ II/2017

THÔNG BÁO NHU CẦU TUYỂN DỤNG HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG QUÝ II-2017

3 5 3 4 5 4 3
Hôm nay: 0
Tháng này: 20508
Tổng cộng: 3534543